Đăng ngày: 14:57 21-01-2026

Sáng ngày 21/01/2026, tại trụ sở Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam đã diễn ra buổi thảo luận giữa nhóm công tác ISO/TC 268/SC1/WG 2 và STAMEQ về Khung tích hợp và tương tác cho hạ tầng cộng đồng thông minh đã tập trung trao đổi về vai trò của các tiêu chuẩn quốc tế trong việc hỗ trợ phát triển đô thị thông minh theo hướng tích hợp, bền vững và lấy chính sách làm trung tâm.

Trọng tâm của thảo luận xoay quanh ba nội dung chính: thiết kế khuôn khổ thể chế và tổ chức để áp dụng tiêu chuẩn, định hướng phát triển nguồn nhân lực, và cách tiếp cận hợp tác giữa Nhật Bản và Việt Nam trong triển khai thực tiễn.

Thứ nhất, về thiết kế khuôn khổ thể chế và tổ chức, các đại biểu thống nhất rằng những thách thức phổ biến trong phát triển đô thị thông minh hiện nay là tình trạng dự án rời rạc, triển khai theo nhà cung cấp, thiếu liên kết giữa quy hoạch và vận hành, cũng như quản lý rủi ro chưa đầy đủ. Bộ tiêu chuẩn của ISO/TC 268/SC 1/WG2, đặc biệt là ISO/TR 37152 và bộ ISO 37155, được nhìn nhận không phải như các quy định cứng, mà là khuôn khổ trung lập, định hướng chính sách, giúp các cơ quan quản lý nhà nước thiết lập ngôn ngữ chung, cấu trúc hóa quá trình ra quyết định và điều phối các hệ thống hạ tầng đa lĩnh vực (năng lượng, giao thông, ICT, nước, chất thải…). Việc áp dụng các tiêu chuẩn này trong khuôn khổ thể chế sẽ góp phần chuyển dịch từ cách tiếp cận dựa trên công nghệ đơn lẻ sang phát triển đô thị thông minh dựa trên tầm nhìn, chính sách và vòng đời dự án.

Thứ hai, thảo luận nhấn mạnh định hướng phát triển nguồn nhân lực như một điều kiện then chốt để vận hành và giám sát hiệu quả khuôn khổ tiêu chuẩn. Không chỉ cần đội ngũ kỹ sư công nghệ, đô thị thông minh đòi hỏi các cán bộ quản lý, giám sát có năng lực tích hợp liên ngành, hiểu rõ tương tác giữa các hệ thống và có tư duy quản lý vòng đời. Tiêu chuẩn ISO 37190 được đánh giá là công cụ thực tiễn hỗ trợ đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ này, thông qua việc hướng dẫn giám sát ở từng giai đoạn từ quy hoạch, triển khai đến vận hành và bảo trì. Kinh nghiệm từ các quốc gia như Thái Lan và Malaysia cho thấy việc kết hợp dự án thí điểm với đào tạo, hội thảo chuyên đề là cách tiếp cận hiệu quả để từng bước xây dựng năng lực nội tại và thích ứng với bối cảnh địa phương.

Thứ ba, về cách tiếp cận hợp tác giữa Nhật Bản và Việt Nam, buổi thảo luận đề xuất mô hình hợp tác dựa trên đồng đề xuất và cùng triển khai dự án thí điểm. Nhật Bản, với vai trò tích cực trong WG2, có thể chia sẻ kinh nghiệm xây dựng tiêu chuẩn, phương pháp tích hợp và bài học thực tiễn quốc tế; trong khi Việt Nam đóng vai trò thử nghiệm, nội địa hóa và phản hồi chính sách. Các dự án thí điểm quy mô phù hợp sẽ là nền tảng để đánh giá hiệu quả áp dụng tiêu chuẩn, từ đó từng bước thể chế hóa thành hướng dẫn quốc gia, chương trình đào tạo và lộ trình nhân rộng.

Nguyễn Phương Thủy